Майқұдықтағы электр инфрақұрылымы жаңарудың жаңа кезеңіне қадам басты. Ауданда тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей әсер ететін, алайда көп жағдайда көзге байқала бермейтін ауқымды жұмыс жүріп жатыр. Электр энергиясын тарату жүйесінің бір бөлігі қайта құрылып, ескі желілердің орнына жаңа жерасты кабельдері тартылуда. Бұл өзгеріс ауданның қазіргі қажеттілігін қамтамасыз етумен қатар, алдағы уақытта жаңа үйлер мен әлеуметтік нысандардың пайда болуына байланысты артатын жүктемеге дайын болуды көздейді.
Жұмыстың негізгі бөлігі 110/10 кВ «Жаңа Майқұдық» қосалқы станциясымен байланысты. Қазір аудан тұтынушыларын осы станцияға кезең-кезеңімен қосу жұмыстары жүргізіліп жатыр. Жаңа электрмен жабдықтау схемасына көшу аяқталған соң, энергияны тарату жүйесінде қосымша резерв қалыптастыруға мүмкіндік туады. Бұл электр желісінің тұрақты жұмыс істеуі үшін маңызды.
Жобаны «Қарағанды Жарық» компаниясы жүзеге асырып отыр. Мамандардың алдында тұрған міндет тек қолданыстағы желілерді жөндеумен шектелмейді. Мұнда электрмен жабдықтаудың тұтас схемасын қайта қарау, жаңа кабельдік желілерді іске қосу және техникалық тұрғыдан ескірген инфрақұрылымды біртіндеп пайдаланудан шығару жұмыстары қатар атқарылуда.
Майқұдықтағы өзгерістің ауқымын жоспарланған құрылыс көлемінен-ақ аңғаруға болады. Жоба бойынша жер астымен 18 шақырымнан астам жаңа кабель жүргізіледі. Бұған дейін электр энергиясын тасымалдаған әуе желілерінің шамамен 9,5 шақырымы кезең-кезеңімен алынады. Олардың бойында тұрған 40 темірбетон тірек те демонтаждалады. Осы жұмыстар аяқталғаннан кейін ауданның бірқатар бөлігінде электр желілерінің сыртқы көрінісі де өзгереді. Қазір көшелерде көзге түсіп тұрған бағаналар мен сымдардың орнына жер астында орналасқан кабельдік жүйе жұмыс істейтін болады.
Жаңа инфрақұрылымның артықшылығы оның тек техникалық мүмкіндігінде емес. Әуе желілері ашық кеңістікте орналасатындықтан, олардың жұмысына жел, жауын-шашын, көктайғақ секілді ауа райы жағдайлары әсер етуі мүмкін. Ал жерасты желілерінде мұндай сыртқы факторлардың ықпалы азаяды. Сондықтан желілерді жер астына көшіру электрмен жабдықтау тұрақтылығын арттырудың бір тәсілі ретінде қарастырылып отыр.
Қазір құрылыс жұмыстары Майқұдықтың бірнеше бөлігінде қатар жүріп жатыр. Белинский, Кузембаев, Технологиялық және Уржумская көшелерінде, сондай-ақ 19-шағынауданда мамандар жаңа коммуникацияларды жүргізіп, электр желісін жаңарту бойынша жұмыстар атқаруда. Әр учаскедегі жұмыс жағдайы әртүрлі болғанымен, олардың барлығы ортақ жобаға біріктірілген.
Қала жағдайында жаңа кабель тартудың өзіндік қиындығы бар. Себебі электр желілері бос жатқан аумақ арқылы ғана өтпейді. Олардың трассасы автомобиль жолдарымен, тротуарлармен және басқа да қолданыстағы коммуникациялармен қиылысады. Осындай учаскелерде жолды түгел қазып тастау үшін емес, қолданыстағы инфрақұрылымға барынша аз әсер ету үшін көлденең бағытталған бұрғылау технологиясы пайдаланылып жатыр.
Бұл әдіс кабельді жер астымен арнайы бұрғылау арқылы өткізуге мүмкіндік береді. Соның арқасында жол жабындысын кең көлемде ашып қазудың қажеті азаяды. Көлік қозғалысы мен жаяу жүргіншілер үшін жасалатын қолайсыздық та қысқарады. Қаладағы инженерлік желілерді жаңарту кезінде мұндай технологияның қолданылуы жұмыс барысын тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.
Жаңғыртудың тағы бір ерекшелігі – ескі желілерді жаңа жүйеге бірден ауыстырып тастау мүмкін емес. Алдымен жаңа кабельдердің дайындығы қамтамасыз етіліп, олардың жұмыс қабілеті тексеріледі. Содан кейін тұтынушылар жаңа схемаға көшіріледі. Осыдан кейін ғана бұрынғы желілерді пайдаланудан шығарып, демонтаж жасауға мүмкіндік туады.
Қазір мамандар дәл осы кезеңге жақындап отыр. Соңғы тұтынушыларды жаңа электрмен жабдықтау схемасына қосуға дайындық жүргізілуде. Тұтынушылардың барлығы жаңа жүйеге көшірілгеннен кейін ескі әуе желілері мен қалған тіректерді бөлшектеу жұмыстары негізгі кезеңге айналады.
Энергетикалық инфрақұрылымдағы мұндай өзгерістердің нәтижесі тұрғындарға ең алдымен электрмен жабдықтаудың тұрақтылығы арқылы сезілуі мүмкін. Жүйенің резервтік мүмкіндігі артқан сайын электр энергиясын тарату кезінде жүктемені қайта бөлуге жағдай жасалады. Бұл желінің жекелеген учаскелеріне түсетін салмақты басқаруға мүмкіндік береді.
Жобаның ұзақ мерзімді маңызы да осында. Майқұдықтағы тұрғын үй қоры мен әлеуметтік инфрақұрылымның дамуы электр энергиясына деген сұраныстың өсуіне алып келуі мүмкін. Жаңа нысандарды іске қосу үшін тек ғимараттың дайын болуы жеткіліксіз, оның инженерлік желілерге қосылу мүмкіндігі де болуы керек. Сондықтан қазіргі электр желісінің өткізу және резервтік мүмкіндігін арттыру ауданның болашақтағы дамуы үшін маңызды шарттардың бірі.
Жаңа схемаға толық көшкеннен кейін тұрғын үйлермен қатар әлеуметтік нысандарды да электр желісіне қосуға қосымша мүмкіндік пайда болады деп күтілуде. Бұл жаңа құрылыс жүргізілетін аумақтар үшін қажетті инженерлік негізді қалыптастыруға көмектеседі.
Сонымен бірге жоба аяқталған соң Майқұдықтағы электр инфрақұрылымының бір бөлігі жаңарған техникалық талаптарға сәйкес жұмыс істейтін болады. Жаңа кабельдер тартылып, жоғары кернеулі жеті желі қайта жаңғыртылады. Ал техникалық тұрғыдан ескірген әуе желілерінің бір бөлігі мен оларды ұстап тұрған тіректер пайдаланудан шығарылады.
Қазір жұмыс бірнеше бағытта қатар жүріп жатқанымен, жобаның түпкі мақсаты біреу – ауданның электрмен жабдықтау жүйесін неғұрлым тұрақты әрі болашақтағы қажеттілікке бейімдеу. Бұл бір күнде аяқталатын жұмыс емес. Әуелі жаңа желілер салынып, тұтынушылар көшіріледі, содан кейін ескі инфрақұрылым алынып тасталады. Осы кезеңдердің әрқайсысы электрмен жабдықтау жүйесінің үздіксіз жұмысын ескере отырып атқарылуы тиіс.
Жоспарға сәйкес негізгі жұмыстарды биылғы қазан айының соңына дейін аяқтау көзделген. Одан кейін жаңартылған жүйенің толыққанды жұмысын қамтамасыз етуге және жобада қарастырылған қалған демонтаж жұмыстарын аяқтауға мүмкіндік болады.
Майқұдықтағы бұл жоба сырт көзге бірнеше көшедегі құрылыс жұмыстарынан ғана тұратындай көрінуі мүмкін. Алайда оның ауқымы әлдеқайда кең. Ондаған шақырым жаңа кабельдің тартылуы, ескі желілердің қысқаруы, ондаған тіректің алынуы және мыңдаған тұтынушыны жаңа электрмен жабдықтау схемасына кезең-кезеңімен көшіру – мұның бәрі ауданның энергетикалық жүйесін қайта құрудың бір бөлігі.
Жаңғырту аяқталғаннан кейін электр энергиясын тарату инфрақұрылымы біртіндеп жер астына көшіріліп, әуе желілеріне тәуелділік азаяды. Ең бастысы, жүйеде қосымша резерв пайда болып, ауданның қазіргі және болашақтағы тұтынушыларына қызмет көрсету мүмкіндігі кеңейеді. Майқұдық үшін бұл – көзге бірден байқала бермейтін, бірақ ауданның күнделікті тіршілігі мен келешектегі дамуына тікелей әсер ететін маңызды инфрақұрылымдық өзгеріс.
