Ақтөбеде өндірілген ұн өнімдері бүгінде ел аумағымен шектелмей, шетелдік нарықтарға да тұрақты түрде жөнелтіліп келеді. Өңірдегі азық-түлік өндірісінің ірі өкілдерінің бірі – Granum кәсіпорны Ресейден Қытайға дейінгі алты мемлекетке өз өнімдерін экспорттап отыр.
Кәсіпорынның қазіргі өндірістік әлеуеті бір күнде қалыптасқан жоқ. Оның тарихы 1991 жылдан басталады. Сол уақыттан бері бидай өңдеу мен ұн өнімдерін өндіруді негізгі бағыт еткен кәсіпорын өндірістік базасын кезең-кезеңімен дамытып, нарықтағы орнын қалыптастырды.
Бүгінде Granum үшін ішкі нарықпен қатар экспорттық бағыт та маңызды. Кәсіпорын өнімдері Ресей, Түрікменстан, Өзбекстан, Ауғанстан, Моңғолия және Қытайға жеткізіледі. Бірнеше елді қамтитын бұл география Ақтөбеде шығарылатын ұн өнімдерінің сыртқы нарықта өз тұтынушысын тапқанын көрсетеді.
Экспорт көлемін арттыруда өндірістің техникалық мүмкіндігі маңызды рөл атқарады. Кәсіпорын өндірісінде итальяндық және швейцариялық өндірістің диірмен кешендері пайдаланылып келеді. Заманауи технологиялық жабдықтар тәулігіне 550 тоннаға дейін астық өңдеуге мүмкіндік береді.
Өндірістің жобалық қуаты да ауқымды. Кәсіпорын жылына 100 мың тоннаға дейін ұн және 20 мың тонна макарон өнімін шығаруға есептелген. Бұл көрсеткіш Granum-ның тек өңірлік сұранысты өтеуге емес, көлемді сыртқы нарықтарға өнім шығаруға бағытталған өндіріс екенін аңғартады.
Кәсіпорын өнімдерінің негізгі бөлігі экспортқа жөнелтілгенімен, Қазақстандағы тұтынушылар үшін де қолжетімді. Granum шығаратын тауарлар елдегі ірі сауда желілерінде сатылымға қойылған. Атап айтқанда, өнімдер METRO және Magnum дүкендері арқылы тұтынушыларға ұсынылады.
Өндірістің тағы бір маңызды көрсеткіші – жұмыспен қамту. Қазіргі уақытта кәсіпорында 330 адам еңбек етеді. Осылайша өндіріс орны Ақтөбе өңіріндегі тұрақты жұмыс орындарының қалыптасуына да үлес қосып отыр.
Granum-ның даму жолына қарасақ, кәсіпорынның негізгі артықшылықтарының бірі – өндірістік тізбектің тұрақтылығы. Көп жылдан бері бидайды өңдеу, ұн өндіру, макарон өнімдерін шығару және дайын тауарды нарыққа жеткізу бағыттары бір жүйеге түскен. Мұндай қалыптасқан өндіріс жүйесі кәсіпорынға ішкі сұраныспен бірге шетелдік нарықтағы талаптарға да бейімделуге мүмкіндік береді.
Экспорт бағыттарының әртараптандырылуы да кәсіпорын үшін маңызды. Ресей мен Орталық Азия мемлекеттерінен бөлек, Granum өнімдерінің Ауғанстан, Моңғолия және Қытайға жөнелтілуі кәсіпорынның нарық ауқымын кеңейтіп отырғанын байқатады. Бұл ретте әрбір жаңа нарыққа шығу – өнім сапасы мен өндірістің тұрақтылығына қойылатын талаптың жоғары екенін көрсететін фактор.
Ақтөбе үшін мұндай өндірістердің экспорттық қызметі өңірдің агроөнеркәсіптік әлеуетін таныту тұрғысынан да маңызды. Астықты дайын өнімге айналдырып, оны басқа елдердің нарығына шығару – шикізат экспортымен шектелмей, өңдеу өнеркәсібінің мүмкіндігін пайдаланудың бір көрінісі.
Кәсіпорынның отыз жылдан астам уақыт бойы осы салада жұмыс істеуі де оның нарықтағы тәжірибесін айқындайды. 1991 жылдан басталған өндірістік жол бүгінгі күні заманауи жабдықтармен жарақтанған, ішкі нарықта орны бар және алты елге өнім экспорттайтын кәсіпорын деңгейіне жеткізді.
Алдағы уақытта сыртқы нарықтағы қалыптасқан байланыстарды сақтау және өнім көлемін ұлғайту Granum үшін негізгі даму бағыттарының бірі бола алады. Өндірістік қуаттың болуы, экспорттық географияның қалыптасуы және ішкі нарықтағы сұраныс кәсіпорынның одан әрі өсуіне мүмкіндік береді.
Ақтөбеден басталған ұн өндірісінің өнімі бүгінде бірнеше мемлекеттің дастарқанына жетіп отыр. Бұл – өңірдегі қайта өңдеу өнеркәсібінің әлеуетін ғана емес, жергілікті өндірістің халықаралық нарықта бәсекеге қабілетті бола бастағанын да көрсететін нақты мысал.
