Қазақстандық ғалымдар бал мен зімбірді тиімді ұштастырып, алкогольсіз функционалды фитосусын өндірудің жаңа технологиясын әзірледі. Ғылыми жоба табиғи өнімдердің пайдалы қасиеттерін барынша сақтап, оларды терең өңдеу арқылы қосылған құны жоғары отандық өнім шығаруға бағытталған. Жаңа әзірлеме отандық тағам өнеркәсібінің мүмкіндігін кеңейтіп, табиғи шикізатты қайта өңдеудің тың бағытын қалыптастыруға жол ашуы мүмкін.
Жобаны Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығының құрамындағы Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсіптері ғылыми-зерттеу институтының мамандары жүзеге асырған. Зерттеушілердің айтуынша, бал мен зімбірдің негізінде дайындалатын осындай функционалды сусын түрі әзірге Қазақстан нарығында өндірістік деңгейде кең таралмаған. Осыған байланысты ғалымдар отандық шикізатқа негізделген жаңа өнім жасауға басымдық берген.
Жаңа сусынның ерекшелігі – оны әзірлеу кезінде табиғи компоненттердің қасиеттерін мүмкіндігінше сақтауға мүмкіндік беретін технологиялық тәсілдің таңдалуында. Ғылыми-зерттеу жұмыстары барысында мамандар өнімнің дәмдік және функционалдық сипаттамаларын салыстырып, бірнеше технологиялық нұсқаны сынақтан өткізді.
Зерттеу кезеңінде шамамен 40 түрлі рецептура әзірленіп, тәжірибеден өткізілген. Әр нұсқаның құрамы, технологиялық көрсеткіштері мен тұтынушылық қасиеттері сараланып, нәтижесінде ең тиімді деп танылған төрт рецептура іріктелді. Бұл жұмыс өнімнің сапасын тұрақтандыруға және болашақта оны өнеркәсіптік өндіріс жағдайында шығаруға негіз қалыптастырды.
Ғалымдардың айтуынша, қазіргі таңда тұтынушылар арасында табиғи құрамға негізделген және күнделікті рационға қосымша құндылық беретін сусындарға қызығушылық артып отыр. Салауатты өмір салтын ұстануға деген ұмтылыстың күшеюі тағам өндірісінде функционалды өнімдердің жаңа түрлерін әзірлеуге сұранысты арттырып келеді. Осы тұрғыдан алғанда, бал мен зімбірге негізделген алкогольсіз фитосусынның нарықтық әлеуеті де жоғары болуы ықтимал.
Жоба үшін балдың таңдалуы да кездейсоқ емес. Қазақстанда ара шаруашылығы өнімдерін өндіру жолға қойылғанымен, балды бастапқы шикізат күйінде пайдаланудан бөлек, оны терең өңдеу бағытында әлі де үлкен мүмкіндік бар. Ғалымдар жаңа технология арқылы ара шаруашылығы өнімдерінің қолданылу аясын кеңейтіп, оларды жаңа буын тағам өнімдерінің құрамына енгізудің жолын ұсынып отыр.
Бұл ретте әзірлеменің маңызы тек жаңа сусын шығарумен шектелмейді. Технологияны өндірісте пайдалану отандық ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу көлемін арттыруға, дайын өнімнің түрін көбейтуге және ішкі нарықта жергілікті өндірістің үлесін ұлғайтуға мүмкіндік береді. Яғни жоба ғылым мен өндіріс арасындағы байланысты нығайтатын практикалық бағыттардың бірі ретінде қарастырылып отыр.
Жаңа әзірлеменің тағы бір маңызды қыры – оның құқықтық және әдістемелік тұрғыдан дайындалуы. Инновациялық технологияға Қазақстан Республикасының патенті берілген. Сонымен қатар өнімді өндіру процесін ұйымдастыруға қажетті әдістемелік ұсынымдар әзірленген. Бұл технологияны кәсіпорындарға енгізу кезеңіне өтуге мүмкіндік беретін негізгі алғышарттардың қалыптасқанын көрсетеді.
Қазір институт мамандары жаңа технологияны тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарына енгізуге дайын екенін айтып отыр. Алдағы уақытта өндірістік серіктестер табылып, жоба тәжірибелік әзірлемеден нақты нарықтық өнімге айналса, бал мен зімбірге негізделген фитосусын отандық функционалды тағамдар қатарын толықтыруы мүмкін.
Мамандардың бұл жұмысы Қазақстандағы табиғи шикізатты терең өңдеудің әлеуетін тағы бір мәрте көрсетіп отыр. Ғылыми ізденіс нәтижесінде алынған технология бір жағынан тұтынушыларға жаңа өнім ұсынса, екінші жағынан ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу, кәсіпкерлікті дамыту және қосылған құны жоғары тауар өндіру бағыттарына серпін бере алады.
Осылайша, бал мен зімбірді үйлестірген жаңа фитосусын – отандық ғылымның нақты өндіріске бағытталған әзірлемелерінің бірі. Егер технология кәсіпорындарда кеңінен қолданыс тапса, жоба ішкі нарықты табиғи негіздегі жаңа өнімдермен толықтыруға және Қазақстанның қайта өңдеу өнеркәсібіндегі отандық әзірлемелердің үлесін арттыруға ықпал етпек.
