Түркістан облысында мақта шаруашылығының келешегі жаңа технологияларды енгізу, су ресурстарын ұтымды пайдалану және өнімнің нарықтық құнын арттырумен тығыз байланысты. Биылғы науқан кезінде шаруалардың табысын сақтау мен мақта өңдеу кәсіпорындарының талаптарын үйлестіру мәселесі өзекті болып отыр. Осыған орай облыс әкімі Нұралхан Көшеров мақта өсірушілермен кездесіп, саладағы түйткілдерді талқылады.
Биыл өңірде мақта алқаптары 173,6 мың гектарға дейін кеңейді. Маусым соңында 555 мың тоннадан астам шитті мақта жинау межеленген. Бұл көрсеткішке қол жеткізу үшін өнімді уақытылы жинап, оны қабылдау бекеттеріне сапалы күйінде жеткізу маңызды. Әсіресе ауа райы қолайлы кезеңді тиімді пайдалану мен жиналған өнімнің ысырапқа ұшырамауы шаруашылықтар үшін шешуші мәнге ие.
Мақта өндірісіндегі шығындарды азайтуға қаржылай қолдау да ықпал етеді. Көктемгі дала жұмыстарына «Кең дала» бағдарламасы бойынша 16,8 млрд теңге жеңілдетілген қаржы бөлінген. Бұған қоса, мемлекет тыңайтқыш, тұқым және өсімдіктерді қорғау құралдарына жұмсалған шығындардың бір бөлігін субсидиялау арқылы шаруаларға көмек көрсетіп отыр.
Сонымен қатар мақтаның сатып алу бағасы мен сапасын бағалау тәртібі де назарда. Биыл шитті мақтаның бастапқы бағасы келісім бойынша келісіне 230 теңге болып белгіленді. Оның түпкілікті құны халықаралық нарықтағы бағаға, валюта бағамына және өнімнің сапалық сипаттарына байланысты қалыптасады. Сондықтан шаруалардың табысы тек жиналған өнім көлеміне емес, мақтаның тазалығы мен ылғалдылығы сияқты көрсеткіштерге де тәуелді.
Саланы ұзақ мерзімде дамыту үшін дәстүрлі егіншілік әдістерін жетілдіру қажеттігі де айқын байқалады. Мәселен, «Түркістан агроөнеркәсіп кешені» компаниясының тамшылатып суару технологиясын қолдану тәжірибесінде гектарына 65 центнерге дейін өнім алынған. Ал дәстүрлі тәсілмен жұмыс істейтін шаруашылықтарда орташа өнімділік 20–25 центнер шамасында. Бұл айырмашылық суару жүйесін жаңғырту, агротехникалық талаптарды сақтау және заманауи технологияларды қолдану өнім көлеміне елеулі әсер ететінін көрсетеді.
Облыс басшысы шаруашылықтарды бірден жаңа әдіске көшіру мүмкін еместігін, алайда бұл бағыттағы жұмысты жүйелі түрде жалғастыру керектігін атап өтті. Оның айтуынша, суды үнемдеу мен сапалы өнім өндіру нарықтағы бәсекеге қабілеттілікті сақтаудың маңызды шарттарына айналып отыр.
Шаруалардың құқықтарын қорғау мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Өнімді өлшеу, зертханалық тексеру немесе төлем жүргізу барысында келіспеушіліктер туындаса, оларды қарау үшін өңірде мобильді топтар ұйымдастырылған. Мақта қабылдау бекеттері мен өңдеу кәсіпорындарының жұмысына мониторинг жүргізу арқылы өнімді бағалау және есеп айырысу үдерісінің ашықтығын қамтамасыз ету көзделеді.
Түркістан облысы үшін мақта шаруашылығы – ауыл экономикасының маңызды тіректерінің бірі. Сондықтан биылғы науқанның нәтижесі өнім көлемімен ғана емес, шаруалардың табысы, су ресурстарының тиімді пайдаланылуы және өндіріс сапасының жақсаруымен де бағаланбақ. Алдағы міндет – мақта өсіруді шығыны аз, өнімділігі жоғары әрі нарық талаптарына бейімделген салаға айналдыру.
