Қызылорда облысында жол құрылысы жаңа кезеңге қадам басты. Бірнеше жылға жоспарланған ірі жобалар өңірдегі көлік қатынасын қайта қалыптастырып, негізгі бағыттардың өткізу мүмкіндігін арттыруға бағытталып отыр. Әсіресе Қызылорда–Ақтөбе және Қызылорда–Сексеуіл бағыттарындағы өзгерістер облыстың транзиттік маңызын күшейтуі мүмкін.
Өңір үшін бұл жобалардың мәні жолдың ұзындығымен немесе құрылыс көлемімен ғана өлшенбейді. Қазіргі таңда көлік қозғалысының қарқындылығы артып, жүк тасымалы көбейген сайын қолданыстағы жолдарға түсетін салмақ та ұлғайып келеді. Сондықтан жаңа жолдар салу мен өткізу қабілетін арттыру – қауіпсіздік пен экономикалық белсенділікке тікелей әсер ететін міндет.
Қызылорда–Ақтөбе бағыты осы тұрғыдан ерекше маңызға ие. Ол Қазақстанды Қытаймен және Еуропа елдерімен байланыстыратын «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» дәлізінің құрамдас бөлігі. Жолдың Қызылордаға тиесілі бөлігі жаңартылғанымен, Ақтөбе бағытындағы кейбір учаскелердің тарлығы көлік қозғалысына қолайсыздық туғызып келген. Енді бұл мәселені жаңа төрт жолақты күре жол арқылы шешу көзделіп отыр.
Жоба жүзеге асқанда көлік өткізу мүмкіндігі артып, қарсы бағыттағы көліктердің қауіпсіз қозғалысына жағдай жасалады. Әсіресе ауыр жүк көліктері көп жүретін халықаралық бағытта мұндай өзгерістің маңызы зор.
Қаланың өзіндегі көлік жүктемесін азайту үшін айналма жол құрылысы да қатар жүріп жатыр. Ұзындығы 25,8 шақырым болатын нысанның құны 39,5 млрд теңге. Жоба Ислам даму банкінің қаржысы есебінен іске асырылуда және 2026-2029 жылдарға есептелген.
Жаңа айналма жол пайдалануға берілген кезде транзиттік көліктің қала орталығына кірмей өтуіне мүмкіндік туады. Бұл ішкі көшелердегі қозғалыс қарқынын бәсеңдетіп, жол қауіпсіздігіне оң әсер етуі тиіс.
Өңірдің көлік байланысын кеңейтетін тағы бір ауқымды жоба – Қызылорда–Сексеуіл автожолы. Ұзындығы 130,8 шақырым болатын жолдың құрылысына 242,3 млрд теңге бағытталған. Жоба 2026-2029 жылдары жүзеге асырылмақ. Қазір құрылыс алаңдарында жұмыс басталып, ондаған техника жұмылдырылған. Мұндағы басты мақсат – Сексеуіл бағыты бойынша қатынасты жақсартып, өңірдің орталық және батыс бағыттарымен байланысын күшейту.
Бұл бастамалар жеке-жеке жол жөндеу жобасы емес, елдің көлік дәліздерін бір-бірімен байланыстыратын ауқымды инфрақұрылымдық жұмыстардың бір бөлігі. Тамыз айында «Қызылорда–Сексеуіл», «Ұлғайсын–Сексеуіл» және «Бейнеу–Сексеуіл» бағыттарындағы жол құрылыстарына телекөпір арқылы бастау берілгені де осының айғағы.
Жол сапасының жақсаруы ең алдымен тұрғындардың күнделікті қатынасына әсер етеді. Елді мекендер арасындағы жол жүру уақыты қысқарып, көлік қозғалысының қауіпсіздігі артады. Ал бизнес үшін жаңа әрі сапалы жолдар тауар жеткізу мен логистиканы жеңілдететін факторға айналады.
Сонымен бірге құрылыс жұмыстары өңірдегі жұмыспен қамтуға да ықпал етеді. Қазір Қызылорда қаласының айналма жолында 150 жұмысшы мен 85 арнайы техника еңбек етсе, Қызылорда–Сексеуіл бағытында 70 маман мен 43 техника жұмыс істеп жатыр.
Жобалардың іске асу барысын облыс әкімі Мұрат Ергешбаев арнайы барып көріп, құрылыс алаңдарындағы жұмыстармен танысты. Жауапты мамандарға нысандарды белгіленген мерзімде аяқтап, құрылыс сапасына басымдық беру міндеті қойылды.
Қызылорда үшін жол – тек қатынас құралы емес, өңір экономикасының қозғалысын қамтамасыз ететін негізгі инфрақұрылымның бірі. Сондықтан басталған жобалардың нәтижесі облыстың транзиттік мүмкіндігіне, жүк тасымалына және елді мекендердің өзара байланысына әсер етпек.
Алдағы бірнеше жылда жүзеге асатын құрылыс жұмыстары аяқталған соң Қызылорда облысының жол желісі жаңарып қана қоймай, өңірдің Қазақстандағы маңызды көлік бағыттарының біріндегі рөлі де арта түсуі мүмкін.