Атырауда Отбасы күніне орай Бердібек Соқпақбаевтың әйгілі шығармасы негізінде сахналанған «Менің атым Қожа» спектаклі көпшілік назарына ұсынылды. Жастар театры сахнасындағы қойылымды тамашалауға келген көрермен залды лық толтырды. Балалық шақтың балғын бейнесін арқау еткен спектакль көрерменнің ыстық ықыласына бөленді.
Қазақ балалар әдебиетінің классикалық туындыларының біріне айналған Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа» повесі – бірнеше буын оқырманның жүрегінен орын алған шығарма. Шығармадағы Қожаның тентектігі, аңғалдығы, арманшылдығы мен шынайылығы бала табиғатын жан-жақты танытып, оқырманды тәрбиелік мәні зор ойларға жетелейді.
Отбасы күніне орай сахналанған спектакль де осы құндылықтарды көрерменге жаңаша жеткізуді мақсат еткен. Қойылым барысында Қожаның мектептегі қызықты оқиғалары, достарымен қарым-қатынасы, ұстаздары мен ата-анасына деген көзқарасы арқылы бала тәрбиесі, жауапкершілік, адалдық пен адамгершілік мәселелері қозғалады.
Көрермен үшін қойылымның ерекшелігі – таныс кейіпкерлер мен оқиғалардың сахна тілі арқылы қайта жаңғыруы. Балалық шақтың қызығы мен қиындығын қатар бейнелейтін спектакль ересектерге де өз балалық шағын еске түсіріп, отбасы мен тәрбие мәселесіне ой жүгіртуге мүмкіндік берді.
«Менің атым Қожа» спектаклінің премьерасы 2024 жылы өткен. Содан бері қойылым Астана, Ақтөбе, Орал, Ақтау қалаларында, сондай-ақ Атырау облысының бірқатар ауданында сахналанып, көрерменнің жоғары бағасына ие болды. Қойылымның тұрақты сұранысқа ие болуы шығарманың бүгінгі көрермен үшін де өзектілігін жоғалтпағанын аңғартады.
Спектакльдің режиссері – М. Томанов, қоюшы-суретшісі – Т. Коесов. Шығарма желісін сахнаға бейімдеу барысында авторлық туындының негізгі мазмұны сақталып, оқиғаға театрдың заманауи мүмкіндіктері арқылы өзіндік реңк берілген.
Қожа бейнесін актер Бекзат Төлепов сомдайды. Оның айтуынша, бұл кейіпкерді сахнаға шығару шығармашылық тұрғыдан қызықты болғанымен, үлкен жауапкершілікті де талап етеді.
– Режиссер бұл рөлге мені таңдағанда Қожа бейнесіне жақындығымды ескерген шығар деп ойлаймын. Қожа – біржақты кейіпкер емес. Оның бойында тентектікпен қатар, адалдық, сезімталдық, арманшылдық сияқты қасиеттер бар. Сондықтан кейіпкердің ішкі әлемін көрерменге дұрыс жеткізу мен үшін маңызды. Қойылым көрерменнің ықыласына бөленіп, әлі күнге дейін сұранысқа ие болып келеді, – деді Бекзат Төлепов.
Актердің сөзінше, Қожаның бейнесін сомдау барысында кейіпкердің балалық мінезін ғана емес, оның әр әрекетінің астарындағы сезім мен ойды жеткізуге мән беріледі. Өйткені Қожа – тентектігі арқылы қателесуді, ал қателігі арқылы дұрыс жолды іздеуді үйренетін бала.
Спектакльдің тәрбиелік маңызы да осында. Қойылым жас көрерменге өз әрекетіне жауапкершілікпен қарауды, үлкенді сыйлауды, достықты бағалауды және қателіктен сабақ алуды үйретеді. Ал ата-аналар мен ересек көрермен үшін бала жанын түсінудің маңызын көрсетеді.
Отбасы күніне орай ұйымдастырылған мәдени іс-шараның басты ерекшелігі де – әр буынға ортақ туындының сахналануы. Қожаның оқиғалары арқылы көрермендер отбасы тәрбиесі, бала мен ата-ана арасындағы қарым-қатынас, ұстаз бен шәкірт байланысы туралы ой түйді.
Қазақ әдебиетінің жауһарына айналған «Менің атым Қожа» шығармасының сахналық нұсқасы осылайша көрерменге балалық шақтың ұмытылмас әлемін қайта ұсынды. Залдағы көрерменнің көңіл күйі мен қойылым соңындағы қошемет спектакльдің көпшілік көңілінен шыққанын көрсетті.
Жастар театрының бұл қойылымы әдеби мұраны сахна арқылы насихаттап қана қоймай, ұлттық құндылықтарды жас ұрпақтың санасына сіңіруге де үлес қосып келеді. Ал Қожа бейнесінің әр буын көрерменіне жақын болуы – шығарманың өміршеңдігінің айқын дәлелі.
